แมลงศัตรูพืชที่พบบ่อยในไทย รวมวิธีสังเกตและป้องกันในบทความเดียว

แปลงนาข้าวและแปลงผักในไทยที่ติดกับดักกาวเหนียวสีเหลืองเฝ้าระวังแมลงศัตรูพืช

แมลงศัตรูพืช คือแมลงที่กัดกิน ดูดน้ำเลี้ยง หรือเจาะทำลายส่วนต่างๆ ของพืช จนต้นโตช้าและผลผลิตลดลง บางชนิดยังเป็นพาหะนำโรคพืชด้วย ตัวที่เจอบ่อยในไทย เช่น เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง แมลงหวี่ขาว เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล หนอนกระทู้ และแมลงวันผลไม้ วิธีรับมือที่ได้ผลคือ สำรวจแปลงให้เจอเร็ว แล้วป้องกันแบบผสมผสาน

ช่วงต้นเดือนพฤศจิกายนแบบนี้ หลายพื้นที่เข้าสู่ปลายฝนต้นหนาว อากาศเริ่มแห้ง ลมเริ่มแรง พืชหลายชนิดแตกยอดอ่อน เป็นจังหวะที่แมลงปากดูดตัวเล็กๆ เริ่มขยับตัว ใครอยากเจาะลึกเฉพาะช่วงนี้ อ่านต่อได้ที่ แมลงที่ต้องเช็กช่วงปลายฝนต้นหนาว

บทความนี้เป็นหน้ารวมแบบจบในที่เดียว พาไปรู้จักกลุ่มแมลงตามลักษณะปาก ตารางแมลงที่เจอบ่อยแยกตามพืช ตารางดูอาการแล้วเดาว่าเป็นตัวไหน วิธีสำรวจแปลง ปฏิทินระบาดตามอากาศเมืองไทย และขั้นตอนป้องกันแบบผสมผสานที่ทำตามได้ทั้งในไร่และหลังบ้าน

หัวข้อ

1. แมลงศัตรูพืชคืออะไร? สรุปสั้นใน 1 นาที

แมลงเป็นแค่ 1 ใน 4 กลุ่มของศัตรูพืช ตามเอกสารของ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดยะลา ศัตรูพืชที่สำคัญแบ่งได้ดังนี้

  • แมลงศัตรูพืช (insect pest): สัตว์ลำตัวเป็นปล้องในชั้นแมลง (Insecta) เช่น เพลี้ย หนอน ด้วง
  • โรคพืช (plant disease): เกิดจากเชื้อรา แบคทีเรีย ไวรัส
  • วัชพืช (weed): หญ้าและพืชที่แย่งน้ำ แย่งอาหาร
  • ศัตรูอื่นๆ: เช่น นก หนู กระรอก ปู หอยทาก และไรแดง

ไรแดงไม่ใช่แมลง ไรแดงจัดอยู่ในกลุ่มศัตรูอื่น เป็นสัตว์ขาปล้องในกลุ่มไร ตัวเต็มวัยมี 8 ขา ขณะที่แมลงมี 6 ขา เรื่องนี้สำคัญตอนเลือกสาร เพราะสารฆ่าแมลงบางชนิดใช้กับไรไม่ได้ผล ต้องเลือกสารที่ฉลากระบุว่าใช้กับไรโดยตรง

2. แมลงแบ่งเป็นกี่กลุ่ม? ดูจากปากและวิธีทำลาย

แบ่งง่ายๆ ได้ 4 กลุ่ม คือ ปากดูด ปากกัด กัดกินราก และเจาะลำต้นหรือผล ข้อมูลจาก สสวท. (scimath.org) แบ่งแมลงตามลักษณะปากและส่วนที่ทำลาย ซึ่งช่วยให้เราเลือกวิธีจัดการได้ตรงขึ้น

2.1 แมลงปากดูด: ดูดน้ำเลี้ยงจนใบหงิก ยอดแคระ

เพลี้ยอ่อน เพลี้ยกระโดด เพลี้ยจักจั่น และมวน มีปากแบบแทงดูด ดูดน้ำเลี้ยงจากใบ ยอด กิ่ง ดอก และผล ทำให้เกิดรอยไหม้ ใบม้วนเหี่ยว ต้นไม่โตหรือแคระแกร็น

เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง และแมลงหวี่ขาว ยังขับน้ำหวานเหนียวออกมา ทำให้ราดำขึ้นคลุมใบ ใบสังเคราะห์แสงได้น้อยลงอีกชั้น

2.2 แมลงปากกัด: กัดกินใบจนพรุนหรือเหลือแต่เส้นใบ

หนอนผีเสื้อ ตั๊กแตน และด้วงปีกแข็ง มีปากแบบกัดกิน กินได้ทั้งใบ หรือกินเฉพาะเนื้อใบจนเหลือแต่เส้นใบ พืชจึงสังเคราะห์แสงได้น้อยลง อยากแยกชนิดหนอนจากรอยกัด ดูต่อที่ ดูชนิดหนอนกินใบผักจากรอยกัด

2.3 แมลงกัดกินรากและอยู่ในดิน

ด้วงดีด จิ้งหรีด แมลงกระชอน ด้วงดิน และด้วงงวง มักอยู่หรือวางไข่ในดิน กัดทำลายราก จนพืชยืนต้นแห้งตายเพราะขาดน้ำและอาหาร กลุ่มนี้มองไม่เห็นจากด้านบน ต้องขุดดูโคนต้น

2.4 แมลงเจาะลำต้น เจาะผล และเจาะเมล็ด

เช่น หนอนกอข้าว หนอนกออ้อย แมลงวันผลไม้ และหนอนเจาะผล ตัวหนอนอยู่ข้างในพืช สารที่พ่นจึงเข้าถึงยาก การป้องกันตั้งแต่ระยะไข่หรือตัวเต็มวัย และการห่อผล จึงสำคัญกว่ากลุ่มอื่น

ทำไมต้องรู้กลุ่มปาก? แมลงปากดูดมักหลบใต้ใบและยอดอ่อน ต้องพ่นให้โดนจุดนั้น ส่วนแมลงปากกัดกินเนื้อใบเข้าไป สารที่ออกฤทธิ์ทางกินจึงเหมาะกว่า รู้กลุ่มก่อน ช่วยให้ไม่เสียเงินกับวิธีที่ไม่ตรงจุด

3. เช็กอาการก่อนแก้: ดูใบดูยอดแล้วเดาว่าเป็นแมลงตัวไหน

ก่อนพ่นอะไร ให้เดินดูแปลงแล้วเช็กอาการตามนี้ก่อน ถ้าเจอข้อไหน ให้ดูตารางด้านล่างว่าน่าจะเป็นแมลงกลุ่มไหน แล้วไปทำต่อที่หัวข้อ 5 (สำรวจแปลง) และหัวข้อ 7 (ป้องกันแบบผสมผสาน)

  • ใบหงิก ยอดม้วน มีน้ำหวานเหนียวหรือราดำ
  • ใบเป็นรอยสีเงินหรือสีน้ำตาลกร้าน ขอบใบม้วนขึ้น
  • ใบพรุน ใบแหว่ง เหลือแต่เส้นใบ
  • ใบมีเส้นทางเดินคดเคี้ยวสีขาว
  • ใบเหลืองเป็นจุดประ มีใยบางๆ ใต้ใบ
  • ผลเน่า มีรูเจาะ หรือผ่าแล้วเจอหนอน
  • ต้นเหี่ยวทั้งที่ดินยังชื้น
อาการที่เห็น แมลงที่น่าจะเป็น ดูตรงไหนให้แน่ใจ
ใบหงิก ยอดม้วน มีน้ำหวานและราดำ เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง แมลงหวี่ขาว พลิกใต้ใบและยอดอ่อน หาตัวเพลี้ยหรือผงขาว
ใบเป็นรอยสีเงิน สีน้ำตาลกร้าน ขอบใบม้วน เพลี้ยไฟ เคาะยอดลงกระดาษขาว ดูตัวเล็กเรียวยาวที่วิ่งเร็ว
ใบพรุน แหว่ง เหลือแต่เส้นใบ หนอนผีเสื้อ ตั๊กแตน ด้วง หามูลหนอนหรือตัวหนอนใต้ใบและในยอด
ใบมีเส้นทางเดินคดเคี้ยว หนอนชอนใบ ส่องใบอ่อนย้อนแสง จะเห็นหนอนอยู่ปลายเส้น
ใบเหลืองเป็นจุดประ มีใยบางๆ ไรแดง (ไม่ใช่แมลง) ใช้แว่นขยายส่องใต้ใบ หาจุดแดงเล็กๆ ที่เคลื่อนไหว
ผลเน่า มีรูเจาะ หรือมีหนอนข้างใน แมลงวันผลไม้ หนอนเจาะผล ผ่าผลที่ร่วงดู หาหนอนหรือรอยวางไข่ที่ผิว
ต้นเหี่ยวทั้งที่ดินชื้น แมลงในดิน หรือหนอนเจาะโคน ขุดดินรอบโคน ดูรากและโคนต้นว่ามีรอยกัดหรือรูเจาะ

อาการบางอย่างคล้ายโรคพืชหรือการขาดธาตุอาหารมาก เช่น ใบหงิกอาจมาจากเชื้อไวรัส ใบเหลืองอาจมาจากขาดธาตุ อย่าฟันธงจากอาการอย่างเดียว ต้องเจอตัวแมลงหรือร่องรอยจริงก่อนเสมอ

ใบพืชที่มีร่องรอยการทำลายของแมลงศัตรูพืชแบบต่างๆ ทั้งใบพรุน รอยชอนใบ และใบหงิก
อาการบนใบช่วยบอกได้ว่าน่าจะเป็นแมลงกลุ่มไหน แต่ต้องเจอตัวแมลงจริงก่อนตัดสินใจ

4. ตารางแมลงศัตรูพืชที่พบบ่อยในไทย แยกตามกลุ่มพืช

แต่ละกลุ่มพืชมีแมลงตัวเด่นต่างกัน ตารางนี้รวมตัวที่เกษตรกรไทยเจอบ่อย พร้อมชื่อวิทยาศาสตร์ไว้ใช้ค้นข้อมูลต่อ หรือคุยกับเจ้าหน้าที่เกษตรได้ตรงตัว

กลุ่มพืช ชื่อไทย ชื่อวิทยาศาสตร์ อาการที่เห็น
นาข้าว เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล Nilaparvata lugens ดูดน้ำเลี้ยงโคนกอ ข้าวแห้งเป็นหย่อมคล้ายน้ำร้อนลวก
นาข้าว หนอนกอข้าวสีครีม Scirpophaga incertulas ยอดเหี่ยวตายในระยะแตกกอ รวงขาวในระยะออกรวง
นาข้าว หนอนห่อใบข้าว Cnaphalocrocis medinalis ใบถูกห่อเป็นหลอด เนื้อใบถูกแทะเป็นทางขาว
พืชไร่ หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด Spodoptera frugiperda ยอดข้าวโพดถูกกัดกิน มีมูลหนอนในกรวยยอด
พืชไร่ เพลี้ยแป้งมันสำปะหลังสีชมพู Phenacoccus manihoti ยอดหงิกเป็นพุ่ม ข้อถี่ ต้นแคระ
พืชไร่ / ผัก แมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci ตัวขาวเล็กบินว่อนเมื่อเขย่าต้น เป็นพาหะโรคไวรัส
พืชไร่ หนอนกออ้อย มีหลายชนิด ยอดอ้อยเหี่ยวแห้ง ลำมีรูเจาะ
ไม้ผล / พริก เพลี้ยไฟพริก Scirtothrips dorsalis ใบอ่อนหงิก ขอบใบม้วน ผิวผลกร้าน
ไม้ผล เพลี้ยแป้ง มีหลายชนิด ผงขาวคลุมตามยอด ขั้วผล มีราดำ
ไม้ผล แมลงวันผลไม้ Bactrocera dorsalis ผลมีรอยจุดวางไข่ เน่าและมีหนอนข้างใน
ไม้ผล (ส้ม) หนอนชอนใบส้ม Phyllocnistis citrella ใบอ่อนมีทางเดินสีเงินคดเคี้ยว ใบบิดงอ
ผักสวนครัว เพลี้ยอ่อน วงศ์ Aphididae ยอดหงิก ใบม้วน มีน้ำหวานและมด
ผักสวนครัว หนอนใยผัก Plutella xylostella ใบผักกาดกะหล่ำเป็นรูพรุน เหลือเยื่อบางๆ
ผักสวนครัว หนอนกระทู้ผัก Spodoptera litura ใบแหว่งเป็นวงกว้าง กินตอนกลางคืน
ผักสวนครัว ด้วงหมัดผัก Phyllotreta sinuata ใบเป็นรูเล็กๆ จำนวนมาก ตัวด้วงกระโดดได้

4.1 นาข้าว

เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลอยู่ที่โคนกอเหนือระดับน้ำ ต้องแหวกกอดูถึงจะเห็น นอกจากดูดน้ำเลี้ยงแล้ว ยังเป็นพาหะโรคไวรัสในข้าว เช่น โรคใบหงิกและโรคเขียวเตี้ย

4.2 พืชไร่

ข้าวโพดระยะต้นอ่อนต้องระวังหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด ส่วนมันสำปะหลังให้จับตาเพลี้ยแป้งและแมลงหวี่ขาว เพราะแมลงหวี่ขาวเกี่ยวข้องกับการแพร่โรคใบด่าง อ่านต่อได้ที่ แมลงหวี่ขาวกับโรคใบด่างมันสำปะหลัง

4.3 ไม้ผล

ทุเรียน มะม่วง ส้ม ช่วงแตกใบอ่อนและติดผลอ่อนเป็นช่วงเสี่ยงเพลี้ยไฟและเพลี้ยแป้ง ช่วงผลใกล้แก่ให้ระวังแมลงวันผลไม้และหนอนเจาะผล

4.4 ผักสวนครัว

ผักตระกูลกะหล่ำเจอหนอนใยผักและด้วงหมัดผักบ่อยที่สุด ผักกินผลอย่างพริก มะเขือ เจอเพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อน และแมลงหวี่ขาว คนปลูกที่บ้านเก็บหนอนด้วยมือได้ทุกเช้า ได้ผลดีกว่าที่คิด

5. วิธีสำรวจแปลงให้เจอแมลงก่อนระบาด

การสำรวจแปลงสม่ำเสมอคือด่านแรกที่ถูกที่สุดในการจัดการแมลงศัตรูพืช เพราะเจอตอนยังน้อย แก้ง่ายกว่าตอนระบาดหลายเท่า ทำตามนี้ได้ทั้งในไร่และในกระถาง

  1. ส่องใต้ใบและยอดอ่อน สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง: เดินเป็นรูปตัว W หรือตัว Z ให้ทั่วแปลง สุ่มดูหลายจุด ไม่ดูแค่ขอบแปลง
  2. เคาะยอดลงบนกระดาษขาว: เพลี้ยไฟและไรตัวเล็กมาก เคาะยอดลงกระดาษขาวหรือถาดขาว แล้วใช้แว่นขยายดู จะเห็นชัดขึ้น
  3. ใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลือง: ช่วยดูว่าแมลงหวี่ขาว เพลี้ยอ่อนมีปีก และแมลงบินตัวเล็กเริ่มเข้าแปลงหรือยัง ส่วนกับดักฟีโรโมนใช้ล่อผีเสื้อตัวเต็มวัยบางชนิดเพื่อดูแนวโน้มการระบาด
  4. จดบันทึกทุกครั้ง: วันที่ จุดที่เจอ ชนิดแมลง และจำนวนคร่าวๆ ถ้าตัวเลขเพิ่มต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ แปลว่าต้องเริ่มลงมือ

เกณฑ์ว่าเจอเท่าไรถึงต้องพ่น ต่างกันไปตามพืชและชนิดแมลง ให้ดูคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรหรือกรมการข้าวสำหรับพืชนั้นๆ หรือสอบถามเจ้าหน้าที่เกษตรอำเภอ

เกษตรกรเคาะยอดพริกลงกระดาษขาวและใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลืองสำรวจแมลงศัตรูพืช
เคาะยอดลงกระดาษขาวและติดกับดักกาวเหนียว ช่วยให้เห็นแมลงตัวเล็กก่อนระบาด

6. ช่วงไหนแมลงอะไรระบาด? ปฏิทินตามอากาศเมืองไทย

แมลงไทยระบาดตามอากาศ ไม่ใช่ตามฤดูใบไม้ผลิหรือใบไม้ร่วงแบบต่างประเทศ ตามประกาศเตือนของ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดเชียงราย หน้าร้อนที่อากาศแห้ง ความชื้นต่ำ และอุณหภูมิกลางวันสูงเกิน 35 องศาเซลเซียส เป็นสภาพที่แมลงหลายชนิดระบาดได้ง่าย

ช่วงอากาศ แมลงที่ต้องเฝ้าระวัง จุดที่ต้องดู
หน้าร้อน อากาศแห้ง เพลี้ยไฟ ไรแดง เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง หนอนกระทู้ หนอนกออ้อย ยอดอ่อน ใต้ใบ ดอก ผลอ่อน
หน้าฝน หนอนกินใบ และเพลี้ยกระโดดในนาข้าว ใบอ่อนที่แตกใหม่ โคนกอข้าว
ปลายฝนต้นหนาว แมลงปากดูดที่เริ่มกลับมาเมื่ออากาศแห้ง ยอดอ่อนที่แตกรับลมหนาว

ข้อมูลจาก สป.กษ. เชียงรายระบุว่า เพลี้ยไฟพริกเป็นเพลี้ยไฟชนิดที่มักระบาดรุนแรงและดื้อต่อสารเคมี จึงไม่ควรพึ่งสารตัวเดียวพ่นซ้ำๆ

ส่วนหน้าฝน ความชื้นสูงทำให้พืชแตกใบใหม่เร็ว และในนาข้าวต้องติดตามประกาศเตือนภัยของกรมการข้าวในพื้นที่ตัวเองเสมอ เพราะสถานการณ์แต่ละปีไม่เหมือนกัน

7. วิธีป้องกันแมลงศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ทำตามทีละขั้น

IPM หรือการป้องกันกำจัดศัตรูพืชแบบผสมผสาน คือการใช้หลายวิธีร่วมกัน เริ่มจากวิธีที่ปลอดภัยและถูกที่สุดก่อน แล้วใช้สารเคมีเป็นทางสุดท้าย อยากเจาะลึกแต่ละเทคนิค อ่านต่อที่ เทคนิคป้องกันแมลงศัตรูพืชแบบผสมผสาน

7.1 ขั้นที่ 1 วิธีเขตกรรม

  • เลือกพันธุ์ที่ทนแมลง และใช้ท่อนพันธุ์หรือต้นกล้าที่สะอาด ไม่มีเพลี้ยติดมา
  • กำจัดวัชพืชรอบแปลง เพราะเป็นที่หลบของแมลง
  • ปลูกพร้อมๆ กันในละแวกเดียว และปลูกพืชหมุนเวียน เพื่อตัดวงจรอาหารของแมลง

7.2 ขั้นที่ 2 วิธีกลและกายภาพ

  • เก็บกลุ่มไข่และตัวหนอนทิ้งด้วยมือ
  • ใช้มุ้งตาข่ายคลุมแปลงผัก
  • ติดกับดักกาวเหนียวสีเหลือง
  • ห่อผลไม้กันแมลงวันผลไม้ และเก็บผลร่วงไปทำลาย

7.3 ขั้นที่ 3 ชีววิธี: รู้จักศัตรูธรรมชาติที่ไม่ควรฆ่า

ศัตรูธรรมชาติคือแมลงดีที่กินหรือเบียนแมลงร้าย ข้อมูลจาก กรมวิชาการเกษตร ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์ ระบุว่าในไร่ข้าวโพดมีตัวช่วยสำคัญ ได้แก่

  • ด้วงเต่าสีส้ม (Micraspis discolor) และ ด้วงเต่าลายหยัก (Menochilus sexmaculatus): ตัวห้ำกินเพลี้ยอ่อน
  • มวนมายริดี้ (วงศ์ Miridae): ดูดกินไข่และหนอนวัยแรกของหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด

นอกจากนี้ยังมีแมลงช้างปีกใสและแตนเบียนที่ช่วยคุมเพลี้ยและหนอน การพ่นสารฆ่าแมลงแบบไม่เลือกจะฆ่าตัวช่วยเหล่านี้ไปด้วย ทำให้แมลงร้ายกลับมาระบาดหนักกว่าเดิม

7.4 ขั้นที่ 4 สารจากธรรมชาติและสารสกัดสมุนไพร

เมื่อสำรวจแล้วพบแมลงเริ่มเพิ่มจำนวน สารสกัดสมุนไพรไล่แมลง เช่น สะเดา และตะไคร้หอม เป็นทางเลือกที่คนไทยใช้กันมานาน เหมาะกับแปลงที่ต้องการลดสารเคมี รายละเอียดทางเลือกสำเร็จรูปอยู่ในหัวข้อที่ 8

7.5 ขั้นที่ 5 สารเคมีเป็นทางสุดท้าย

  • อ่านฉลากทุกครั้ง ใช้ตามอัตราและชนิดแมลงที่ฉลากระบุ
  • สวมถุงมือ หน้ากาก แว่นตา และเสื้อแขนยาวทุกครั้งที่พ่น
  • เว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามที่ฉลากกำหนด
  • สลับกลุ่มสารตามกลไกการออกฤทธิ์ (รหัสกลุ่มของ IRAC) ไม่พ่นกลุ่มเดิมซ้ำติดกัน เพื่อไม่ให้แมลงดื้อยา

การใช้สารเคมีชนิดเดียวซ้ำๆ เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้แมลงอย่างเพลี้ยไฟดื้อยาและคุมไม่อยู่

ด้วงเต่าสีส้มกำลังกินเพลี้ยอ่อนบนใบข้าวโพด ศัตรูธรรมชาติที่ช่วยคุมแมลงศัตรูพืช
ด้วงเต่าสีส้มเป็นตัวห้ำกินเพลี้ยอ่อน เป็นแมลงดีที่ไม่ควรพ่นสารฆ่าทิ้ง

8. ซายลอกซ์ (Growina Xylox) ตัวช่วยสมุนไพรป้องกันแมลงศัตรูพืช

ซายลอกซ์เหมาะกับขั้นที่ 4 ของ IPM คือใช้หลังสำรวจแปลงแล้วเจอแมลงเริ่มระบาด หรือพ่นป้องกันไว้ก่อนในช่วงเสี่ยง ไม่ใช่ทางลัดแทนการเดินดูแปลง

8.1 ซายลอกซ์คืออะไร มีสารสกัดอะไรบ้าง

ซายลอกซ์ (Growina Xylox) เป็นสารสกัดสมุนไพรป้องกันและกำจัดแมลง ผลิตด้วยเทคโนโลยี Herbal EW สารสำคัญตามหน้าสินค้า ได้แก่ สารสกัดสะเดา ทองพันชั่ง ขมิ้น ตะไคร้หอม กานพลู และต้นสน

ข้อมูลจากแบรนด์ระบุว่าใช้ได้กับแมลงศัตรูพืชกว่า 500 สายพันธุ์ และไม่มีสารเคมีตกค้าง ผลที่ได้ขึ้นกับชนิดแมลง ระดับการระบาด และการพ่นให้ทั่วถึง ดูรายละเอียดเพิ่มที่ หน้าสินค้าซายลอกซ์ สารสกัดสมุนไพรป้องกันแมลง

8.2 วิธีใช้ซายลอกซ์และอัตราผสม

  1. เขย่าขวดก่อนใช้ทุกครั้ง
  2. ถังพ่นสะพายหลัง: ผสม 30 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นให้ทั่วบริเวณที่ระบาด หรือฉีดเพื่อป้องกัน
  3. โดรน: ใช้ 30 ซีซี ต่อไร่ (1 ขวด 500 ซีซี ใช้ได้ 20-30 ไร่)
  4. ฉีดพ่นช่วงเย็น เน้นใต้ใบและยอดอ่อนที่แมลงหลบ
  5. ผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง
  6. เก็บขวดในที่ร่ม อุณหภูมิปกติ

8.3 ข้อควรรู้ก่อนใช้

ข้อควรระวัง อ่านฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง ลองพ่นในพื้นที่เล็กก่อนใช้ทั้งแปลง ฉีดช่วงเย็นตามที่แนะนำ สวมถุงมือและหน้ากากเวลาพ่นเสมอ แม้เป็นสารสกัดสมุนไพร ข้อมูลแบรนด์ระบุการใช้กับแมลง ถ้าปัญหาหลักคือไรแดง ให้เลือกวิธีหรือสารที่ฉลากระบุว่าใช้กับไร และปรึกษาทีมงานก่อน

9. สรุป: รับมือแมลงศัตรูพืชให้อยู่หมัดด้วย 3 หลักใหญ่

  • รู้จักกลุ่มแมลง: ปากดูด ปากกัด แมลงในดิน และแมลงเจาะ แต่ละกลุ่มจัดการต่างกัน และไรแดงไม่ใช่แมลง
  • สำรวจแปลงสม่ำเสมอ: ส่องใต้ใบ เคาะยอด ติดกับดักกาวเหนียว และจดบันทึกสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง
  • ป้องกันแบบผสมผสาน: เขตกรรม วิธีกล ศัตรูธรรมชาติ สารสมุนไพร แล้วค่อยใช้สารเคมีเป็นทางสุดท้าย
  • สลับกลุ่มสาร: ลดปัญหาแมลงดื้อยา โดยเฉพาะเพลี้ยไฟ

10. ปรึกษาปัญหาพืชฟรี! ติดต่อทีมงาน Growina Thailand

ไม่แน่ใจว่าใบหงิกในแปลงเป็นแมลงตัวไหน หรืออยากได้แผนป้องกันที่เหมาะกับพืชของตัวเอง ถ่ายรูปใบ ยอด หรือตัวแมลง แล้วส่งมาคุยกับทีมงานได้เลย

11. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแมลงศัตรูพืช

แมลงศัตรูพืชที่พบบ่อยในไทยมีอะไรบ้าง?

ตัวที่เจอบ่อย ได้แก่ เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและหนอนกอในนาข้าว หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดและเพลี้ยแป้งในพืชไร่ เพลี้ยไฟและแมลงวันผลไม้ในไม้ผล และหนอนใยผัก เพลี้ยอ่อนในผักสวนครัว แต่ละพืชมีตัวเด่นต่างกัน

ไรแดงเป็นแมลงไหม?

ไม่ใช่ ไรแดงเป็นสัตว์ขาปล้องกลุ่มไร ตัวเต็มวัยมี 8 ขา ส่วนแมลงมี 6 ขา สารฆ่าแมลงบางชนิดจึงใช้กับไรไม่ได้ผล ควรเลือกสารที่ฉลากระบุว่าใช้กับไรโดยตรง

ใบหงิก ยอดหงิก เกิดจากแมลงอะไร?

ส่วนใหญ่เกิดจากแมลงปากดูด เช่น เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง และแมลงหวี่ขาว ที่ดูดน้ำเลี้ยงยอดอ่อน แต่ใบหงิกอาจเกิดจากไรหรือโรคไวรัสได้ด้วย ให้พลิกใต้ใบหรือเคาะยอดดูตัวแมลงก่อนตัดสินใจ

ป้องกันแมลงโดยไม่ใช้สารเคมีได้ไหม?

ได้ในหลายกรณี โดยใช้วิธีเขตกรรม เก็บไข่และหนอนทิ้ง ใช้มุ้งตาข่าย กับดักกาวเหนียว อนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติ และใช้สารสกัดสมุนไพร ถ้าระบาดรุนแรงจริงค่อยใช้สารเคมีตามฉลากเป็นทางสุดท้าย

ด้วงเต่าเป็นศัตรูพืชหรือเปล่า?

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ ด้วงเต่าหลายชนิดเป็นศัตรูธรรมชาติ เช่น ด้วงเต่าสีส้มและด้วงเต่าลายหยักที่กินเพลี้ยอ่อน ตามข้อมูลกรมวิชาการเกษตร แต่มีบางชนิด เช่น ด้วงเต่า 28 จุด ที่กินใบมะเขือ ควรดูให้ชัดก่อนกำจัด

ควรฉีดพ่นสารป้องกันแมลงช่วงไหน?

ควรพ่นช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็นที่แดดไม่แรงและลมสงบ สารไม่ระเหยเร็ว สำหรับซายลอกซ์แบรนด์แนะนำให้ฉีดช่วงเย็น และควรเลี่ยงช่วงที่ผึ้งออกหาดอก อ่านฉลากและสวมอุปกรณ์ป้องกันทุกครั้ง

เขียนและตรวจทานโดย Growina Thailand · อัปเดตล่าสุด 5 พฤศจิกายน 2569