การย่อยฟางข้าวแทนการเผา ทำได้ง่ายกว่าที่คิด คือ เกลี่ยฟางให้กระจายทั่วแปลง ทำให้ดินชื้น พ่นสารย่อยสลายที่มีจุลินทรีย์ เช่น น้ำหมักชีวภาพสูตร พด.2 อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ แล้วไถกลบหรือตีฟางให้จมดิน ทิ้งไว้ 7-15 วัน จากนั้นระบายน้ำเสียออก แล้วจึงทำเทือกปลูกรอบใหม่
ช่วงปลายเดือนตุลาคมนี้ กรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าฝนบริเวณประเทศไทยตอนบนจะน้อยลงตั้งแต่ราว 23-25 ต.ค. แล้วเข้าสู่ฤดูหนาว ตรงกับช่วงที่พี่น้องชาวนากำลังเกี่ยวข้าวนาปี และต้องรีบจัดการฟางให้ทันทำนาปรังหรือปลูกพืชหลังนา ช่วงนี้แหละที่หลายบ้านเลือกจุดไฟเผา เพราะดูเร็วที่สุด
บทความนี้จะพาไปดูว่า ฟาง 1 ไร่ มีปุ๋ยซ่อนอยู่เท่าไร เผาแล้วดินเสียอะไรไปบ้าง วิธีหมักตอซังแบบไหนเหมาะกับนาของเรา ขั้นตอนทำทีละขั้นพร้อมไทม์ไลน์ และวิธีกันปัญหากลิ่นไข่เน่ากับข้าวเมาตอซังในรอบถัดไป
1. ทำไมต้องย่อยฟางข้าวแทนการเผา? ฟาง 1 ไร่ มีปุ๋ยซ่อนอยู่เท่าไร
คำตอบสั้นๆ คือ ฟางและตอซังเป็นทั้งปุ๋ยและอาหารของดินที่เราได้มาฟรีทุกฤดู ถ้าเผาทิ้ง ก็เหมือนเผาเงินค่าปุ๋ยไปกับควัน
1.1 ฟาง 1 ไร่ มี N-P-K เท่าไร คิดเป็นค่าปุ๋ยเท่าไร
ทำนา 1 ไร่ ได้ฟางข้าวประมาณ 800 กิโลกรัม ซึ่งมีไนโตรเจน (N) ราว 5 กก. ฟอสฟอรัส (P) ราว 1 กก. และโพแทสเซียม (K) ราว 11 กก. รวมทั้งธาตุอาหารเสริมอื่นๆ อีกหลายตัว
ปริมาณฟางแต่ละแหล่งประเมินไม่เท่ากัน อยู่ราว 650-800 กก. ต่อไร่ ขึ้นกับพันธุ์ข้าวและการดูแล แต่ภาพรวมชัดเจนว่า การไถกลบฟางและตอซังคืนธาตุอาหารสู่ดิน คิดเป็นมูลค่าแทนปุ๋ยเคมีได้สูงสุดประมาณ 900 บาทต่อไร่
มองทั้งประเทศ ไทยมีพื้นที่ปลูกข้าวราว 70 ล้านไร่ มีฟางข้าวเหลือในนาเฉลี่ย 27 ล้านตัน และตอซังอีกกว่า 18 ล้านตันต่อปี นี่คือแหล่งอินทรียวัตถุก้อนใหญ่ที่อยู่ในนาเราอยู่แล้ว
1.2 ไฟเผาอะไรไปบ้าง: อินทรียวัตถุ ธาตุอาหาร และจุลินทรีย์ผิวดิน
อินทรียวัตถุ คือเศษซากพืชที่ผุพังจนกลายเป็นอาหารของดิน ช่วยให้ดินร่วน อุ้มน้ำ และเป็นบ้านของจุลินทรีย์ เมื่อเผา ฟางที่ควรกลายเป็นอินทรียวัตถุก็เหลือแค่ควันกับขี้เถ้า
ธาตุอาหารบางส่วนในฟาง โดยเฉพาะไนโตรเจน จะหายไปกับความร้อนและควัน ส่วนความร้อนที่ผิวดินก็ทำร้ายจุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่คอยช่วยย่อยสลายในดินชั้นบนไปด้วย
1.3 เผาแล้วนาดูสะอาด แต่ดินแน่นขึ้นทุกปี
หลายคนเชื่อว่าเผาแล้วนาสะอาด ไถง่าย และช่วยลดโรคหรือแมลงได้ ไฟอาจลดเศษซากที่ศัตรูพืชบางชนิดใช้หลบซ่อนได้จริงในระยะสั้น แต่ก็เผาตัวช่วยในดินไปพร้อมกัน
ถ้าเผาซ้ำทุกปี ดินจะได้อินทรียวัตถุคืนน้อยลง ดินจึงแน่น แข็ง อุ้มน้ำได้น้อย และต้องพึ่งปุ๋ยเคมีมากขึ้นเรื่อยๆ ส่วนเรื่องโรคแมลง มีวิธีจัดการอื่นที่ไม่ต้องแลกกับดิน เช่น เลือกพันธุ์ต้านทานและดูแลแปลงให้สะอาด
1.4 ฝุ่น PM2.5 กับปัญหาในชุมชน
ควันจากการเผาฟางเป็นต้นเหตุหนึ่งของฝุ่น PM2.5 ช่วงหน้าหนาว ซึ่งอากาศนิ่งและฝุ่นลอยค้างนาน กรมพัฒนาที่ดินจึงรณรงค์ให้ไถกลบตอซังแทนการเผา และสนับสนุนสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 กับ พด.2 ให้เกษตรกรใช้เร่งการย่อยสลาย

2. เช็กนาของเราก่อนลงมือ: เลือกวิธีให้ถูกตั้งแต่แรก
ก่อนจัดการฟาง ลองเดินดูแปลงแล้วเช็กข้อด้านล่าง จะรู้ว่าควรไปอ่านหัวข้อไหนต่อ
- ฟางกองหนาเป็นแนวยาวตามท้ายรถเกี่ยว → ต้องเกลี่ยก่อน ดูหัวข้อ 4.1
- ปล่อยน้ำเข้านาได้ (อยู่ในเขตชลประทาน) และจะทำนาปรังต่อ → ดูหัวข้อ 3.1
- ไม่มีน้ำเข้านา ดินเริ่มแห้งเพราะฝนหมด → ดูหัวข้อ 3.2
- รอบหน้าจะปลูกข้าวโพด ถั่ว หรือพืชไร่หลังนา → ดูหัวข้อ 3.3
- รอบก่อนน้ำในนามีกลิ่นไข่เน่า หรือต้นข้าวเหลือง โตช้าหลังปลูก → ดูหัวข้อ 5
- ดินแข็ง ไถยาก แตกระแหงเป็นแผ่นใหญ่ → ดินขาดอินทรียวัตถุ ดูหัวข้อ 6 และ 7
3. ย่อยฟางข้าวมีกี่วิธี เลือกแบบไหนให้เหมาะกับนาของเรา
วิธีจัดการฟางแทนการเผามีหลักๆ 4 วิธี แต่ละวิธีใช้เวลา น้ำ และเครื่องมือต่างกัน ดูตารางนี้แล้วเลือกให้เข้ากับนาของตัวเอง
| วิธี | ใช้เวลา | ใช้น้ำ | เครื่องมือ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|---|---|
| ไถกลบ + สารย่อยสลายจุลินทรีย์ | 7-15 วัน | น้อย แค่ให้ดินชื้น | ถังพ่นหรือเครื่องพ่น รถไถหรือรถตีฟาง | คืนอินทรียวัตถุและธาตุอาหารให้ดิน ฟางย่อยเร็วขึ้น | ต้องรอให้ฟางย่อยก่อนทำเทือก |
| หมักขังน้ำ | ไม่น้อยกว่า 15 วัน | มาก ขังสูง 10-15 ซม. | ต้องมีน้ำเข้านา | ฟางนิ่ม ไถง่าย | เปลืองน้ำ เกิดก๊าซไข่เน่าและมีเทน |
| ทำปุ๋ยหมักกองนอกแปลง | ต้องรอจนกองปุ๋ยหมักย่อยเสร็จ | ปานกลาง รดให้กองชื้น | แรงงานขนฟาง สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 | ได้ปุ๋ยหมักไว้ใช้ทั้งนาและแปลงอื่น | ใช้แรงงานขนย้ายมาก |
| อัดฟางขาย หรือใช้เลี้ยงสัตว์ | อัดได้หลังเกี่ยว | ไม่ใช้ | รถอัดฟาง | ได้รายได้หรืออาหารสัตว์ แปลงโล่งเร็ว | อินทรียวัตถุไม่กลับลงดิน ยังต้องจัดการตอซังที่เหลือ |
สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 ใช้สำหรับทำปุ๋ยหมัก ส่วน พด.2 ใช้สำหรับทำน้ำหมักชีวภาพ ทั้งสองตัวเป็นของกรมพัฒนาที่ดิน เกษตรกรขอรับได้ที่สถานีพัฒนาที่ดินในพื้นที่
3.1 ในเขตชลประทาน จะทำนาปรังต่อ
ใช้วิธีไถกลบคู่กับสารย่อยสลายเหมาะที่สุด ฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพสูตร พด.2 อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ ไถกลบตอซังและฟาง ทิ้งไว้ 7-15 วัน แล้วไถพรวนทำเทือก
ถ้าอยากปล่อยน้ำเข้าช่วยให้ฟางนิ่ม ให้ขังแค่พอดินชุ่ม อย่าขังลึกนานจนน้ำเน่า
3.2 นอกเขตชลประทาน หรือช่วงหนาวที่น้ำน้อย
ไม่มีน้ำก็หมักตอซังได้ ผสมน้ำหมักชีวภาพ 5 ลิตร กับน้ำ 100 ลิตรต่อไร่ หยอดไปพร้อมรถปั่นฟาง หรือสาดให้ทั่วแปลง ปล่อยให้ย่อย 10-15 วัน แล้วจึงทำเทือก
เคล็ดลับคือ รีบทำตอนที่ดินยังชื้นหลังเกี่ยว อย่ารอจนดินแห้งแข็ง เพราะจุลินทรีย์ต้องมีความชื้นถึงจะทำงานได้
3.3 จะปลูกพืชไร่หรือถั่วหลังนา
พื้นที่ที่จะปลูกพืชไร่ต่อ ใช้น้ำหมักชีวภาพ 1 ลิตร ผสมน้ำ 40 ลิตรต่อไร่ พ่นแล้วไถกลบ ทิ้งไว้ประมาณ 10 วันก่อนปลูก
4. ขั้นตอนหมักตอซังในนา ทำตามได้ทีละขั้น
หัวใจของการย่อยฟางข้าวในนา คือ ให้จุลินทรีย์ได้ทำงานเต็มที่ จุลินทรีย์จะปล่อยเอนไซม์ออกมาย่อยฟาง เช่น เอนไซม์เซลลูเลส (cellulase) ที่ย่อยเซลลูโลสซึ่งเป็นเนื้อเยื่อแข็งของฟาง และฟอสฟาเทสที่ช่วยปลดปล่อยฟอสฟอรัสให้พืชนำไปใช้ได้
จุลินทรีย์ย่อยฟางต้องการความชื้น ถ้าดินแห้ง ฟางจะย่อยช้ามาก ทุกขั้นตอนด้านล่างจึงวนอยู่กับการทำให้ฟางกับดินชื้นและสัมผัสกัน
4.1 ขั้นที่ 1 เกลี่ยฟางให้กระจาย อย่าให้กองหนาท้ายรถเกี่ยว
รถเกี่ยวมักพ่นฟางกองเป็นแนวยาว จุดที่กองหนา จุลินทรีย์เข้าไม่ถึง ฟางจะย่อยไม่หมด ให้เกลี่ยให้บางและกระจายทั่วแปลงก่อน
4.2 ขั้นที่ 2 ทำให้ดินชื้น หรือปล่อยน้ำเข้านาก่อนพ่น 1 วัน
ถ้าดินยังชื้นอยู่หลังเกี่ยว พ่นได้เลย ถ้าดินแห้ง ให้ปล่อยน้ำเข้านาก่อนพ่น 1 วัน แค่ให้ดินชุ่ม ไม่ต้องขังลึก
4.3 ขั้นที่ 3 พ่นสารย่อยสลายจุลินทรีย์ให้ทั่วฟาง
ใช้น้ำหมักชีวภาพสูตร พด.2 อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ (นอกเขตชลประทานผสมน้ำ 100 ลิตรต่อไร่) พ่นให้ทั่วทั้งฟางและตอซัง
หรือถ้าอยากใช้สารปรับปรุงดินจากธรรมชาติ ก็เลือก โกรว์วิน่า บูส (Growina Boost) สารปรับปรุงบำรุงดิน พ่นบนฟางหลังเกี่ยวหรือก่อนไถกลบได้ อัตราใช้อยู่ในหัวข้อ 6
4.4 ขั้นที่ 4 ไถกลบหรือใช้รถตีฟางย่ำให้จมดิน
ฟางที่จมดินจะได้สัมผัสความชื้นและจุลินทรีย์ในดิน ย่อยได้เร็วกว่าฟางที่ลอยอยู่บนผิว ใช้รถไถกลบหรือรถตีฟาง (รถปั่นฟาง) ก็ได้ ตามที่มี
4.5 ขั้นที่ 5 ทิ้งไว้ 7-15 วัน แล้วดูว่าฟางนิ่ม เปื่อย หักง่ายหรือยัง
หยิบฟางขึ้นมาบิดดู ถ้านิ่ม เปื่อย สีคล้ำ หักง่าย แปลว่าย่อยดีแล้ว ถ้ายังเหนียวเป็นเส้น ให้รอต่ออีกระยะ
4.6 ขั้นที่ 6 ระบายน้ำเสียออก แล้วจึงทำเทือก
ถ้าน้ำในนาเริ่มดำหรือมีกลิ่น ให้ระบายออกจนดินแตกระแหง ให้อากาศเข้าไปไล่ก๊าซ จากนั้นค่อยปล่อยน้ำใหม่เข้า แล้วไถพรวนทำเทือก
ไทม์ไลน์หมักตอซัง ตั้งแต่วันเกี่ยวถึงวันทำเทือก
| ช่วงเวลา | สิ่งที่ต้องทำ |
|---|---|
| วัน 0 (วันเกี่ยว) | เกลี่ยฟางให้กระจาย ไม่ให้กองหนาท้ายรถเกี่ยว |
| วัน 1-2 | ทำให้ดินชื้นหรือปล่อยน้ำเข้า 1 วัน แล้วพ่นสารย่อยสลาย ตามด้วยไถกลบหรือตีฟาง |
| วัน 7-15 นับจากวันพ่น | ตรวจฟางว่านิ่ม เปื่อย หักง่ายหรือยัง (นอกเขตชลประทานเผื่อ 10-15 วัน) |
| ก่อนทำเทือก | ระบายน้ำเสียออก ให้ดินได้อากาศ แล้วจึงไถพรวนทำเทือก |
เช็กลิสต์ก่อนทำเทือก (แคปหน้าจอเก็บไว้ได้)
- ฟางนิ่ม เปื่อย หักง่าย ไม่เหนียวเป็นเส้น
- ไม่มีกลิ่นไข่เน่า ไม่มีฟองผุดขึ้นจากผิวน้ำ
- ระบายน้ำเสียออกแล้ว และปล่อยน้ำใหม่เข้า
- ไม่มีจุดฟางกองหนาค้างอยู่ในแปลง
- ผ่านไปอย่างน้อย 7 วันหลังพ่นสารย่อยสลาย
ข้อควรระวัง อ่านฉลากสารย่อยสลายหรือสารปรับปรุงดินทุกครั้งก่อนใช้ ลองกับพื้นที่เล็กก่อนถ้าใช้ครั้งแรก ฉีดพ่นช่วงเย็นหรือวันที่เมฆครึ้ม สวมถุงมือ หน้ากาก และเสื้อแขนยาวขณะพ่น และอย่าทำเทือกหรือปลูกข้าวทันทีหลังไถกลบฟางสด

5. ปัญหาที่เจอบ่อยหลังย่อยฟางข้าว และวิธีป้องกัน
ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากฟางเน่าในที่ขาดอากาศ หรือปลูกเร็วเกินไปตอนฟางยังย่อยไม่หมด แก้ได้ถ้ารู้สาเหตุ
5.1 น้ำในนามีกลิ่นไข่เน่า มีฟองผุด
กลิ่นไข่เน่าในนาเกิดจากการหมักฟางแบบขังน้ำที่ขาดอากาศ ทำให้แบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนสร้างก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H2S) และก๊าซมีเทนออกมา
วิธีแก้คือ ระบายน้ำออกจนดินแตกระแหง ให้อากาศเข้าไปไล่ก๊าซ แล้วค่อยเอาน้ำเข้าใหม่ ส่วนวิธีป้องกันคือ ไม่ขังน้ำลึกนาน ใช้วิธีทำให้ดินชื้นแล้วพ่นจุลินทรีย์แทน
5.2 ข้าวเมาตอซัง: ต้นกล้าเหลือง โตช้าหลังปลูก
ข้าวเมาตอซัง หรือข้าวเมาหัวซัง คืออาการที่ต้นข้าวเหลือง แตกกอช้า โตไม่ทันกันหลังปลูก ในนาที่มีฟางเน่าอยู่ในดิน มักเกิดเมื่อปลูกตอนฟางยังย่อยไม่เสร็จ ก๊าซและสารจากการเน่ากระทบรากข้าว
ป้องกันได้ด้วยการให้เวลาฟางย่อย 7-15 วันก่อนทำเทือก การพ่นน้ำหมักจุลินทรีย์ช่วยให้ตอซังย่อยเร็วขึ้น และลดปัญหาข้าวเมาหัวซังกับก๊าซไข่เน่าได้ ถ้าเจออาการหลังปลูกแล้ว ให้ระบายน้ำให้ดินได้อากาศ และปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่
5.3 ฟางย่อยไม่หมด ทำเทือกยาก
สาเหตุหลักคือ ฟางกองหนา ดินแห้งเกินไป พ่นไม่ทั่ว หรือฟางไม่จมดิน แก้โดยเกลี่ยฟางจุดที่กองหนา เติมความชื้น ตีฟางซ้ำให้จมดิน แล้วรอเพิ่มอีกระยะก่อนทำเทือก
6. ฟื้นดินหลังเกี่ยวด้วยโกรว์วิน่า บูส (Growina Boost)
โกรว์วิน่า บูส (Growina Boost) เป็นสารปรับปรุงบำรุงดิน (Soil Conditioner) จากธรรมชาติ ใช้ช่วยย่อยฟางข้าวและหมักตอซังได้ เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับคนที่อยากฟื้นดินไปพร้อมกับจัดการฟาง ไม่ใช่ของที่ต้องมี
6.1 บูสช่วยอย่างไร
บูสช่วยฟื้นฟูดินเสื่อม เพิ่มจุลินทรีย์ดีในดิน ทำให้ดินร่วนซุย ระบบรากแข็งแรง พืชเติบโตดี เหมาะกับนาที่เผาซ้ำมาหลายปีจนดินแข็ง ถ้าอยากเข้าใจหลักการมากขึ้น อ่านต่อได้ที่ สารปรับปรุงดินคืออะไร ช่วยฟื้นดินแข็งได้อย่างไร
6.2 วิธีใช้โกรว์วิน่า บูส ย่อยฟางและหมักตอซัง
- เขย่าขวดก่อนใช้ทุกครั้ง
- ผสมบูส 1 ขวด (500 ซีซี) กับน้ำสะอาด 200 ลิตร
- พ่นบนฟางหลังเกี่ยว หรือก่อนไถกลบ ให้ทั่วพื้นที่ 5-10 ไร่
- ฉีดช่วงเย็น หรือวันที่มีเมฆครึ้ม
- ผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง
- ขวดที่เหลือเก็บในที่ร่ม อุณหภูมิปกติ
คิดง่ายๆ น้ำผสม 200 ลิตร ใช้ได้ 5-10 ไร่ เท่ากับประมาณ 20-40 ลิตรต่อไร่ ถ้าพ่น 5 ไร่ จะได้ไร่ละราว 40 ลิตร ถ้าพ่น 10 ไร่ จะได้ไร่ละราว 20 ลิตร
6.3 ใช้ต่อในรอบปลูกใหม่: ผสมกับยาคุมเลน
หลังหว่านหรือปักดำ ใช้บูส 1 ขวด (500 ซีซี) ผสมน้ำสะอาด 200 ลิตร ร่วมกับยาคุมเลน (ยาคุมหญ้า) ตามอัตราบนฉลาก พ่นได้ 20-30 ไร่ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่หน้า โกรว์วิน่า บูส สารปรับปรุงบำรุงดินจากธรรมชาติ
ข้อควรระวัง อ่านฉลากยาคุมเลนก่อนผสมทุกครั้ง สวมถุงมือ หน้ากาก และเสื้อแขนยาวขณะพ่น ลองกับพื้นที่เล็กก่อนใช้ทั้งแปลง ถ้าอยากใช้บูสร่วมกับ พด.2 หรือสารอื่น ให้สอบถามทีมงานทาง LINE @growina ก่อน

7. ย่อยฟางข้าวเสร็จแล้ว เตรียมดินปลูกรอบใหม่อย่างไร
เมื่อฟางย่อยดีแล้ว ขั้นต่อไปคือเช็กดิน ปรับปุ๋ย และวางแผนบำรุงข้าวรอบใหม่ให้ต่อเนื่อง ไม่ใช่จบแค่ไถกลบ
7.1 เช็กดินก่อนทำเทือก: กลิ่น สี ความร่วน
- กลิ่น: ควรเป็นกลิ่นดินปกติ ไม่เหม็นเน่า
- สี: ไม่มีเศษฟางเน่าสีดำเป็นก้อนในดิน
- ความร่วน: ไถแล้วดินแตกเป็นก้อนเล็ก ไม่เหนียวเป็นแผ่นแข็ง
อยากรู้ว่าดินแบบไหนที่ข้าวชอบ อ่านต่อได้ที่ ดินร่วนคืออะไร ทำไมพืชชอบ
7.2 ลดปุ๋ยเคมีได้บางส่วน เพราะฟางคืนธาตุอาหาร
ฟางที่ไถกลบคืนทั้งไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมให้ดิน โดยเฉพาะโพแทสเซียมที่มีมากในฟาง จึงลดปุ๋ยเคมีลงได้บางส่วน แนะนำให้ปรับทีละน้อยแล้วสังเกตต้นข้าว
การไถกลบฟางและตอซังต่อเนื่องหลายฤดู ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุ ทำให้ดินร่วนขึ้น ลดการใช้ปุ๋ยเคมี และลดรายจ่ายของชาวนา
7.3 บำรุงข้าวรอบใหม่ตามระยะ
ดินดีแล้ว ข้าวรอบใหม่ก็ต้องดูแลให้ถูกจังหวะ ตั้งแต่ระยะแตกกอถึงตั้งท้อง อ่านต่อได้ที่ ใช้ฮอร์โมนพืชให้เหมาะกับนาข้าวแต่ละระยะ
8. สรุป: เลิกเผาฟาง หมักให้ถูกวิธี ดินดีขึ้นทุกฤดู
- ฟางข้าว 1 ไร่ (ราว 800 กก.) มีไนโตรเจนราว 5 กก. ฟอสฟอรัสราว 1 กก. และโพแทสเซียมราว 11 กก. เผาทิ้งเท่ากับเผาค่าปุ๋ย
- การย่อยฟางข้าวที่ได้ผล คือ เกลี่ยฟาง ทำดินให้ชื้น พ่นจุลินทรีย์ ไถกลบ แล้วรอ 7-15 วัน
- ไม่ต้องขังน้ำลึก เพราะทำให้เกิดก๊าซไข่เน่าและมีเทน ถ้ามีกลิ่นให้ระบายน้ำจนดินแตกระแหง
- อย่าปลูกข้าวทันทีหลังไถกลบฟางสด เพื่อกันข้าวเมาตอซัง
- ทำต่อเนื่องหลายฤดู ดินร่วนขึ้น และลดปุ๋ยเคมีได้บางส่วน
9. ปรึกษาปัญหาพืชฟรี! ติดต่อทีมงาน Growina Thailand
นาไหนฟางเยอะ ดินแข็ง หรือยังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มหมักตอซังแบบไหนดี ทักมาคุยกับทีมงานได้เลย ยินดีช่วยดูให้ตามสภาพนาจริงของพี่น้อง
- LINE: แอดไลน์ @growina คุยกับทีมงาน
- โทร: 093-818-6658
- ดูประสบการณ์จริงจากเกษตรกร: รีวิวจากลูกค้า Growina
10. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการย่อยฟางข้าว
ย่อยฟางข้าวใช้เวลากี่วัน?
ประมาณ 7-15 วัน หลังพ่นน้ำหมักชีวภาพและไถกลบ นานอกเขตชลประทานให้เผื่อเวลา 10-15 วัน ส่วนพื้นที่พืชไร่ไถกลบทิ้งไว้ประมาณ 10 วัน ให้ดูว่าฟางนิ่ม เปื่อย หักง่ายก่อนทำเทือก
หมักตอซังต้องขังน้ำไหม?
ไม่จำเป็นต้องขังน้ำลึก ขอแค่ดินชื้นพอให้จุลินทรีย์ทำงาน หรือปล่อยน้ำเข้านาก่อนพ่น 1 วัน การขังน้ำสูง 10-15 ซม. นานไม่น้อยกว่า 15 วันใช้น้ำมาก และทำให้เกิดก๊าซไข่เน่ากับก๊าซมีเทนได้
พด.2 ใช้กี่ลิตรต่อไร่?
น้ำหมักชีวภาพที่ทำจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.2 ใช้ 5 ลิตรต่อไร่ ฉีดพ่นแล้วไถกลบตอซัง นานอกเขตชลประทานให้ผสมน้ำ 100 ลิตรต่อไร่ ส่วนพื้นที่พืชไร่ใช้ 1 ลิตร ผสมน้ำ 40 ลิตรต่อไร่
ไม่มีน้ำ หมักตอซังได้ไหม?
ได้ ให้ผสมน้ำหมักชีวภาพ 5 ลิตรกับน้ำ 100 ลิตรต่อไร่ หยอดไปพร้อมรถปั่นฟาง หรือสาดให้ทั่วแปลง แล้วปล่อยให้ย่อย 10-15 วัน ควรทำตอนดินยังชื้นหลังเกี่ยว เพราะจุลินทรีย์ต้องการความชื้น
ไถกลบฟางสดแล้วปลูกข้าวเลยได้ไหม?
ไม่ควร เพราะฟางที่ยังย่อยไม่หมดจะเน่าในดินช่วงที่ต้นข้าวยังเล็ก ทำให้เกิดก๊าซและเสี่ยงข้าวเมาตอซัง ควรทิ้งไว้ 7-15 วันให้ฟางย่อย แล้วระบายน้ำเสียออกก่อนทำเทือก
ฟางข้าว 1 ไร่ มีปุ๋ยเท่าไร?
ฟางข้าวประมาณ 800 กก. ต่อไร่ มีไนโตรเจนราว 5 กก. ฟอสฟอรัสราว 1 กก. และโพแทสเซียมราว 11 กก. การไถกลบฟางและตอซังคืนธาตุอาหารสู่ดิน คิดเป็นมูลค่าแทนปุ๋ยเคมีได้สูงสุดประมาณ 900 บาทต่อไร่
เขียนและตรวจทานโดย Growina Thailand · อัปเดตล่าสุด 24 ตุลาคม 2569

